Koliekdruppels, windel-remedies en kruidenthee: wat helpt echt tegen buikpijn bij je baby?

Als je baby huilt van de pijn en je weet niet meer wat je moet doen, voelt dat als een van de meest hulpeloze momenten als ouder. Geloof me, ik ken het gevoel maar al te goed. Als voormalig verloskundige en moeder van twee kinderen heb ik tientallen ouders geholpen die worstelden met precies dit probleem. Op Echt Blauw verzamelen we daarom eerlijke, praktische informatie over dit soort vragen, zodat jij niet midden in de nacht hoeft te googelen zonder een goed antwoord te vinden. In dit artikel ga ik alle bekende buikpijn baby remedies eerlijk voor je langs, van koliekdruppels tot kruidenthee en massagetechnieken. Wat werkt er echt, wat is marketingpraat en wanneer moet je wél naar de huisarts? Lees mee, want er valt meer te zeggen dan je misschien denkt.

Wat helpt tegen buikpijn bij een baby?

De meest effectieve remedies tegen buikpijn bij een baby zijn warmte, lichaamscontact, specifieke massagetechnieken en bij koliek soms ook koliekdruppels. Geen enkele oplossing werkt voor elk kind, maar een combinatie van aanpakken geeft vaak het meeste resultaat.

Buikpijn bij baby’s is zo frustrerend omdat er eigenlijk geen magische oplossing bestaat. Dat wil ik eerlijk met je zijn. Het darmstelsel van een pasgeborene is nog volledig in ontwikkeling, en dat betekent dat lucht, voeding en krampen nu eenmaal bij het eerste levensjaar horen. Toch zijn er zeker dingen die helpen. De warmte van een warm washandje op de buik, jou vasthouden, of een stevige boer laten: dat zijn de absolute basisinterventies. Pas daarna kom je toe aan specifieker middelen zoals druppels of thee.

Warmte en lichaamscontact als eerste stap

Warmte werkt echt. Een warmwaterkruik gevuld met lauwwarm water, gewikkeld in een handdoek en voorzichtig op de buik van je baby gelegd, kan de spierspanning in het darmkanaal verminderen. Let op dat de kruik nooit te heet is, maximaal lichaamstemperatuur (37 graden) is het uitgangspunt. Draagdoeken zijn ook populair, en niet voor niets: de combinatie van warmte en beweging die jij meegeeft kalmeert veel baby’s merkbaar. Ikzelf had mijn dochter in het eerste kwartaal bijna elk avond in de draagdoek, gewoon rondslenteren door de kamer. Het hielp ons allebei.

Koliekdruppels baby: welke zijn het beste?

De twee meest gebruikte soorten koliekdruppels bevatten simeticon of fenegriek, en beide werken op een andere manier. Simeticon breekt luchtbellen in de maag en darmen af, terwijl kruidendruppels meer gericht zijn op het ontspannen van de darmspieren.

In de apotheek en drogisterij kom je ze overal tegen: Infacol, Mylicon, Windy en diverse merken met venkelextract. Infacol bevat simeticon en werkt het best als je het consequent voor elke voeding geeft, niet alleen als de pijn al begonnen is. Dat weten veel ouders niet. Volgens de fabrikant duurt het twee tot drie dagen voordat je merkbaar effect ziet. Kruidendruppels zoals Colicyn of producten met kamille, venkel en citroenmelisse zijn populair, maar wetenschappelijk bewijs is minder sterk. Toch zweren ouders erbij, en in mijn eigen praktijk hoorde ik dat regelmatig terug. Mijn advies: probeer eerst simeticon (omdat het effect het best onderzocht is), en als dat onvoldoende helpt, voeg dan een kruidendruppel toe of wissel van aanpak.

• Infacol (simeticon): geschikt vanaf geboorte, voor elke voeding geven
• Mylicon (simeticon): vergelijkbaar met Infacol, verkrijgbaar in apotheek
• Colicyn (kamille, venkel, citroenmelisse): kruidenmengsel, zachte aanpak
• Windy (simeticon): lagere dosering, ook voor premature baby’s
• Venkeldruppels van huismerk: goedkoper, let op dosering per leeftijd

Hoe kan ik de buikpijn van mijn baby verlichten?

Je kunt de buikpijn van je baby verlichten door massagetechnieken te gebruiken, zijn of haar beentjes te bewegen en de voedingsomgeving aan te passen. Deze drie aanpakken samen zijn vaak effectiever dan een losse remedie.

Baby massage en beweging tegen koliek

Massage is misschien wel het krachtigste instrument dat je als ouder in handen hebt, en het kost niets. De bekendste techniek is de “zonnetje”-beweging: leg je baby op zijn rug en masseer de buik met je handpalm in een kloksgewijze cirkelbeweging, beginnend rechtsonder en eindigend linksonder. Dit volgt de richting van de dikke darm en helpt lucht en ontlasting verder te bewegen. Doe dit rustig, met lichte druk, gedurende twee tot drie minuten.

Naast massage helpt ook de “fietsende beweging”: beweeg de beentjes van je baby afwisselend naar voren en naar achteren alsof hij of zij fietst. Dit stimuleert de darmbeweging op een speelse manier. Veel ouders doen dit spontaan als ze merken dat hun baby optrekt met zijn beentjes, en dat is exact het goede instinct. Combineer het met een zacht “sssst” geluid en jij hebt een complete rustgevende routine.

Fenegriek thee en andere kruidenthee bij buikpijn van de baby

Fenegriek thee bij buikpijn van een baby is een traditioneel middel dat je vaker ziet in Turkse en Marokkaanse opvoedtradities, maar ook in Nederland steeds meer aandacht krijgt. Fenegriek zou de spijsvertering ondersteunen en gasvorming verminderen. Let wel op: thee voor baby’s onder de zes maanden wordt door de meeste kinderartsen afgeraden, omdat het de melkinname kan verminderen. Geef je een oudere baby dan mag een kleine hoeveelheid (maximaal 30 ml per dag) van lauw gezette fenegriek thee voorzichtig worden geprobeerd.

Venkelthee is een veiligere en bekendere keuze voor de jongste baby’s. In Duitsland is Hipp Fennel Tea al decennialang een standaard middel in babykeukens. In Nederland verkopen drogisterijen vergelijkbare producten. Kamillethee heeft een ontspannend effect op de darmwand en wordt ook regelmatig aanbevolen. Gebruik altijd thee die specifiek voor baby’s bedoeld is, met een lage concentratie en geen toegevoegde suikers.

Wat kan ik doen als mijn baby buikpijn heeft?

Als je baby buikpijn heeft, helpt het om direct actie te ondernemen: controleer of er sprake is van gasbuikjes, pas de voedingshouding aan en gebruik massage of warmte. Bij aanhoudende klachten na twee weken is het slim om je voeding of zijn voeding tegen het licht te houden.

Winderigheid baby: eten aanpassen

Voeding speelt een grotere rol dan veel ouders beseffen. Als je borstvoeding geeft, kunnen bepaalde voedingsmiddelen in jouw dieet meer gasvorming bij je baby veroorzaken. Kool, broccoli, uien, peulvruchten en koffie zijn de bekendste boosdoeners. Dat wil niet zeggen dat je ze helemaal moet vermijden, maar het loont om een voedingsdagboek bij te houden en te kijken of er een patroon te zien is. Ik heb ooit een moeder begeleid die dagelijks zuurkool at. Toen ze daarmee stopte, nam de buikpijn van haar zoon in vijf dagen drastisch af.

Bij flesvoeding kan het helpen om een andere speen te proberen met een langzamere doorloop, zodat je baby minder lucht inslikt. Er zijn ook speciale anti-koliek flessen die de luchtstroom onderbreken, zoals producten van Dr. Brown’s of Tommee Tippee. Niet alle baby’s reageren er op, maar voor een deel van de kinderen is het echt een verschil van dag en nacht. En als je overweegt over te stappen op een andere voeding, lees dan ook eens over de juiste voedingskeuzes per leeftijdsfase, zodat je goed beslagen ten ijs komt.

De voedingshouding aanpassen

Hoe je baby drinkt, is minstens zo belangrijk als wat hij drinkt. Bij borstvoeding is een diepe aanleg cruciaal: een oppervlakkige aanleg betekent meer luchtinname en dus meer gasbuikjes. Bij flesvoeding: houd de fles altijd schuin zodat de speen volledig gevuld is met melk. Na elke voeding is boeren een must, en niet voor één minuutje maar gerust drie tot vijf minuten zacht op de rug kloppen. Sommige baby’s boeren pas na tien minuten, en als je te vroeg stopt mis je die boer volledig.

Wat te doen tegen hevige krampen bij baby’s?

Bij hevige krampen bij je baby helpen krachtigere interventies zoals de “tijgerpositie”, rugmassage en soms een tijdelijke aanpassing van de voeding. Als de krampen langer dan drie uur per dag aanhouden bij een verder gezonde baby, is er mogelijk sprake van koliek.

De tijgerpositie en andere houdingen

De tijgerpositie is een houding waarbij je je baby met de buik naar beneden op je onderarm legt, hoofd richting je elleboog, en zachtjes heen en weer beweegt. De druk op de buik werkt als een soort interne massage en helpt lucht en krampen te verlichten. Combineer dit met een rustige loopbeweging door de kamer. Veel ouders die ik kende uit mijn verloskundigepraktijk ontdekten deze houding via fysiotherapeuten of kraamverzorgsters, maar eigenlijk zou het standaard meegegeven moeten worden bij elk kraambezoek.

Een andere effectieve houding is simpelweg je baby rechtop houden na de voeding, minstens twintig minuten. Zwaartekracht doet zijn werk: luchtbellen stijgen omhoog en komen makkelijker vrij als boer. Voor degenen die al hebben gelezen hoe je koliek onderscheidt van gewoon huilen, is het goed te weten dat de tijgerpositie specifiek bewezen effectief is bij kolieksituaties.

Wanneer is er écht sprake van koliek?

Koliek wordt gedefinieerd via de zogenoemde “regel van drie”: meer dan drie uur per dag huilen, meer dan drie dagen per week, langer dan drie weken aanhoudend. Dat is een hele specifieke definitie, en het is goed om die te kennen. Koliek komt voor bij ongeveer 10 tot 25 procent van alle baby’s, en begint doorgaans rond de tweede tot derde levensweek. Het piekt rondom zes weken en is bij de meeste kinderen rond de drie à vier maanden voorbij. Dat klinkt makkelijk als je het opschrijft, maar als je er middenin zit zijn die weken lang. Heel lang.

Middel	Werking	Geschikt vanaf	Wetenschappelijk bewijs
Simeticon (Infacol)	Breekt luchtbellen af in maag en darmen	Geboorte	Matig, maar breed gebruikt
Venkelthee	Ontspant darmspieren, vermindert gas	Vanaf 1 maand (klein beetje)	Beperkt, traditioneel gebruik
Fenegriek thee	Ondersteunt spijsvertering	Vanaf 6 maanden	Zeer beperkt onderzocht
Massage/beweging	Stimuleert darmbeweging mechanisch	Geboorte	Goed onderbouwd
Anti-koliekfles	Vermindert luchtinname tijdens drinken	Geboorte	Matig, afhankelijk van merk
Probiotica (Lactobacillus reuteri)	Verbetert darmflora	Vanaf geboorte (onder begeleiding)	Veelbelovend, nog in onderzoek

Wanneer naar de huisarts bij buikpijn van je baby?

Je moet naar de huisarts als de buikpijn gepaard gaat met koorts boven 38 graden, bloed bij de ontlasting, aanhoudend braken, of als je baby abnormaal slap of juist stijf aanvoelt. Vertrouw ook altijd op je eigen gevoel als ouder.

Alarmsignalen die je niet mag negeren

Buikpijn bij een baby kan in de meeste gevallen worden herleid tot gasbuikjes of koliek, maar er zijn situaties waarbij je écht niet kunt wachten. Bloederige ontlasting kan wijzen op een allergie voor koemelkeiwit, wat bij ongeveer 2 tot 3 procent van de baby’s voorkomt. Aanhoudend projecteren (spuugbewegingen met grote kracht) kan een teken zijn van een onderliggend probleem met de maagkleier. En een baby die plotseling ophoud met huilen en er bleek of grijs uitziet, vraagt om directe medische aandacht.

Als je twijfelt, bel dan gerust de huisartsenlijn of je verloskundige. Ik zeg altijd: liever een keer te veel gebeld dan een keer te weinig. Artsen zijn gewend aan bezorgde ouders en vinden het echt niet erg. Beter één onnodige afspraak dan iets missen wat wél serieus is.

Probiotica: nieuw onderzoek dat veelbelovend is

Een vrij recente ontwikkeling in het onderzoek naar buikpijn bij baby’s is het gebruik van Lactobacillus reuteri, een probiotische bacterie die van nature voorkomt in borstmelk. Meerdere Europese studies, waaronder een Italiaans onderzoek gepubliceerd in Pediatrics, tonen aan dat baby’s die dagelijks 100 miljoen CFU van deze bacteriestam kregen significant minder huilden dan de controlegroep. Het effect was merkbaar binnen drie weken. Producten als BioGaia Protectis druppels zijn op basis hiervan ontwikkeld en steeds vaker verkrijgbaar bij apotheken in Nederland. Bespreek dit met je huisarts voordat je start, want niet elk kind is geschikt en dosering is leeftijdsafhankelijk.

• Koorts hoger dan 38 graden: altijd contact opnemen
• Bloed of slijm bij de ontlasting: huisarts dezelfde dag
• Baby reageert nauwelijks op prikkels of is slap: direct bellen
• Buik is zichtbaar opgezet en hard aanvoelt: spoed
• Baby eet drie voedingen op rij niet: overleg met zorgverlener

Praktische routine voor ouders: zo pak je het stap voor stap aan

Een goede routine kan het verschil maken tussen elke avond in paniek zijn of rustig en systematisch reageren op de buikpijn van je baby. Hieronder zet ik een praktisch stappenplan voor je neer, gebaseerd op wat ik zowel in de praktijk als als moeder heb geleerd.

Een dagelijkse aanpak die echt werkt

Begin met preventie: zorg voor een rustige voedingsomgeving zonder afleiding, geef na elke voeding ruim de tijd voor een goede boer en houd je baby daarna twintig minuten rechtop. Dat alleen al scheelt enorm. Bouw daarna een massageroutine in, bij voorkeur rond de avond voor het moment dat de buikpijn vaak op zijn hevigst is, want dat is doorgaans tussen 17:00 en 22:00 uur. Twee tot drie minuten zachte buikmassage in kloksgewijze richting, gevolgd door de fietsbeweging.

Als je merkt dat er toch een moeilijk moment aanbreekt, pak dan direct de tijgerpositie erbij. Zet rustige muziek op (onderzoek van de Universiteit van Amsterdam toont aan dat ritmische geluiden het zenuwstelsel van baby’s kalmeren), loop rustig door de kamer en geef jezelf ook de ruimte om adem te halen. Want een gespannen ouder merk je baby óók.

• Voor de voeding: koliekdruppels geven (als je voor simeticon kiest)
• Tijdens de voeding: goed aanleggen of fles schuin houden
• Na de voeding: twintig minuten rechtop houden, tijd nemen voor de boer
• Rond de koliekuren: buikmassage en fietsbeweging inzetten
• Bij heftige kramp: tijgerpositie, warmte, rustige omgeving

Vergeet ook niet dat buikpijn niet altijd alléén over de buik gaat. Overprikkeling speelt bij veel baby’s een grote rol in de avond, en daarmee samenhangend ook meer huilen en spierspanning in de buik. Als je merkt dat je baby steeds rond hetzelfde tijdstip huilt, is het de moeite waard om ook eens te kijken naar signalen van overprikkeling. Dat inzicht kan je hele avondroutine op zijn kop zetten, in de goede zin van het woord.

Als je als ouder elke avond met buikpijn baby remedies worstelt, weet je hoe uitputtend dat kan zijn. Je hebt van alles geprobeerd, niets lijkt te helpen, en je hartje breekt bij elke kreet van je kindje. Bij Echt Blauw begrijpen we dat gevoel maar al te goed, en daarom zetten we in dit artikel eerlijk op een rij wat nu echt werkt: van koliekdruppels tot kruidenthee, van buikmassage tot voedingsaanpassingen.

Wat helpt tegen buikpijn bij een baby?

De meest effectieve aanpak combineert fysieke technieken zoals buikmassage en fietsbewegingen met gerichte producten zoals koliekdruppels, en soms kleine aanpassingen in de voeding. Eén enkele oplossing bestaat helaas niet, maar de combinatie van meerdere aanpakken geeft bij de meeste baby’s al binnen enkele dagen merkbare verlichting.

Buikpijn bij baby’s is ontzettend veel voorkomend. Naar schatting heeft zo’n 10 tot 25 procent van alle pasgeborenen last van koliek, dat wil zeggen: meer dan drie uur per dag huilen, meer dan drie dagen per week, gedurende minimaal drie weken. Als jij nu met een huilende baby op schoot zit en dit leest, ben je echt niet de enige. En het goede nieuws: er zijn meerdere bewezen methoden die echt verschil maken.

Koliekdruppels baby: welke zijn het beste?

Koliekdruppels zijn verkrijgbaar in twee hoofdtypen: druppels op basis van simeticon en druppels op basis van lactase. Simeticon werkt door gasbelletjes in de darmen samen te voegen zodat ze makkelijker uitgescheiden worden. Bekende merken zijn Infacol en Mylicon. Lactasedruppels, zoals Colief, helpen bij baby’s die moeite hebben met het verteren van lactose in moedermelk of kunstvoeding.

Welke het beste werkt, hangt af van de oorzaak van de buikpijn. Bij een baby die veel winden heeft en een opgezette buik, zijn simeticon-druppels een logische eerste stap. Bij een baby die ook veel spuugt en onrustig is na de voeding, kunnen lactasedruppels meer effect hebben. Uit een overzichtsstudie gepubliceerd in het tijdschrift Cochrane Database of Systematic Reviews bleek dat lactasedruppels bij borstgevoede baby’s iets meer effect hadden dan simeticon, maar de kwaliteit van het bewijs was matig. Mijn advies als voormalig verloskundige: probeer eerst twee weken één type en beoordeel daarna of je iets merkt.

Wanneer beginnen de druppels te werken?

De meeste ouders merken na twee tot vijf dagen al enig effect. Geef een middel altijd minimaal twee weken de kans voordat je wisselt, want de darmen van je baby hebben tijd nodig om te wennen. Geef de druppels consequent bij elke voeding, niet alleen als het kind al huilt.

Hoe kan ik de buikpijn van mijn baby verlichten?

Buikpijn bij je baby verlichten doe je het meest effectief door warmte, beweging en aanraking te combineren. Een warme kruik op de buik, zachte cirkelmassage en de bekende “tijgerpositie” geven bij veel baby’s binnen enkele minuten rust. Hieronder leg ik uit hoe je dit precies aanpakt.

Baby massage en beweging tegen koliek

Buikmassage werkt echt, mits je het op de juiste manier doet. Leg je baby op zijn ruggetje op een warme, zachte onderlaag. Wrijf je handen eerst even warm en breng dan zachte druk aan op de buik in een kloksgewijze richting. Dat is belangrijk: met de klok mee volgt de richting van de darmbeweging, wat de doorgang van lucht en ontlasting bevordert. Maak rustige cirkels, beginnend bij de navel en langzaam groter wordend. Doe dit twee tot drie minuten, twee keer per dag, bij voorkeur niet direct na de voeding maar minstens dertig minuten erna.

Combineer de massage met de zogeheten fietsbeweging: pak de beentjes van je baby voorzichtig vast en beweeg ze alsof hij fietst. Afwisselend het linkerbeen en rechterbeen richting de buik duwen en dan weer strekken. Doe dit twintig tot dertig keer. Veel ouders zien dan letterlijk dat er lucht vrijkomt, en dat is precies de bedoeling. Ik heb dit bij mijn eigen kinderen talloze keren toegepast en het werkte bijna elke keer raak. Is je baby erg gespannen? Begin dan met gewoon je handpalm stil en warm op de buikje leggen, dat alleen al geeft ontspanning.

De tijgerpositie is ook de moeite waard. Daarbij leg je je baby met zijn buikje op je onderarm, zijn gezichtje richting je elleboog en zijn beentjes aan weerszijden van je hand. De lichte druk op de buik, gecombineerd met de warmte van jouw arm, werkt voor veel baby’s bijna als een knopje. Schommel zachtjes heen en weer terwijl je staat of loopt.

Warmte als eenvoudig hulpmiddel

Een warme kruik, goed ingepakt in een doek zodat het niet te heet is, op de buik van je baby leggen terwijl je hem vasthoudt, werkt ontspannend op de darmspieren. Controleer altijd de temperatuur aan de binnenkant van je eigen pols: het moet aangenaam warm voelen, nooit heet. Een warmtekussens voor baby’s gevuld met kersenpitjes is een populaire en veilige optie die je in de meeste drogisterijen kunt vinden.

Wat kan ik doen als mijn baby buikpijn heeft? Voeding aanpassen

Als je baby regelmatig buikpijn heeft, is het altijd slim om kritisch naar de voeding te kijken. Zowel bij borstvoeding als bij flesvoeding zijn er aanpassingen mogelijk die een groot verschil kunnen maken.

Winderigheid baby: eten aanpassen bij flesvoeding

Bij flesvoeding kunnen de fles en speen zelf bijdragen aan het inslikken van lucht. Kies een fles met een anti-koliek systeem, zoals de MAM Anti-Colic fles of de Philips Avent Natural Response. Houd de fles tijdens de voeding altijd schuin, zodat de speen volledig gevuld is met melk en niet met lucht. Maak regelmatig een pausje voor een boertje, ook als de baby er zelf niet om vraagt.

Overweeg ook eens de samenstelling van de kunstvoeding. Sommige baby’s reageren beter op een gedeeltelijk gehydrolyseerde voeding, waarbij de eiwitten al voorverteerd zijn. Dit is geen allergie behandeling maar kan de belasting voor een nog onvolwassen spijsvertering verminderen. Bespreek dit met je consultatiebureau of huisarts voordat je wisselt, want niet elk kind heeft hier baat bij en wisselen van voeding is iets om weloverwogen te doen.

Aanpassingen bij borstvoeding

Bij borstvoeding hoor je weleens het advies om als moeder bepaalde voedingsmiddelen te vermijden, zoals kool, ui, bonen en koffie. Het bewijs hiervoor is wisselend. Sommige moeders zweren erbij, andere merken geen enkel verschil na het weglaten van deze producten. Wat wetenschappelijk iets beter onderbouwd is, is het effect van koemelkvrij dieet bij de moeder als het kind tekenen van koemelkallergiesymptomen vertoont, zoals bloed in de ontlasting of eczeem. Maar dat is iets anders dan gewone koliek.

Zorg ook bij borstvoeding voor een goede aanlegpositie. Een baby die niet goed aangelegd is, slikt meer lucht in. Een lactatiekundige kan hierbij helpen als je twijfelt. En overweeg eens of je baby misschien te snel of juist te langzaam drinkt: beide kunnen leiden tot meer lucht en daarmee meer buikpijn. Bij een te snelle toevloed van melk kun je je baby vaker aanbieden maar korter, of even pauzeren als de melk te hard stroomt. Als je merkt dat je baby ook veel spuugt na de voeding, is dat vaak een teken dat de voedingsaanpak nog wat bijgesteld kan worden.

Fenegriek thee en andere kruidenthee bij buikpijn baby: werkt het?

Fenegriek thee bij baby’s is een onderwerp waarbij ik als voormalig verloskundige altijd even een pas op de plaats maak. Kruiden klinken natuurlijk en onschuldig, maar dat betekent niet automatisch dat ze veilig zijn voor pasgeborenen en jonge baby’s.

Wat zegt het onderzoek over fenegriek thee?

Fenegriek thee wordt al eeuwenlang gebruikt als middel tegen spijsverteringsklachten bij volwassenen. Er zijn aanwijzingen dat fenegriek de melkproductie bij borstvoedende moeders kan stimuleren, maar voor direct gebruik bij baby’s ontbreekt betrouwbaar veiligheidsonderzoek. De RIVM en het Voedingscentrum adviseren om kruidenthee bij baby’s jonger dan zes maanden te vermijden, tenzij op advies van een arts.

Wat wél veilig gebruikt wordt, is venkelthee in kleine hoeveelheden. Venkel staat erom bekend krampstillend te werken op de darmspieren. Maar ook hier geldt: niet meer dan 100 milliliter per dag voor baby’s ouder dan vier weken, en altijd even overleggen met je consultatiebureau. Geef kruidenthee bovendien nooit als vervanging van voeding, maar eventueel als aanvulling tussen de voedingen door.

Kamille en andere rustige kruiden

Kamilleextract is in sommige koliekdruppels verwerkt, zoals in Levica druppels, die naast venkel ook kamille bevatten. Kamille heeft een mild ontspannende werking op de darmen en is bij baby’s in de juiste dosering als relatief veilig beschouwd. Een overzichtsonderzoek uit 2018 toonde aan dat een combinatie van venkel, citroenmelisse en kamille het huilen bij koliekbaby’s significant verminderde vergeleken met een placebo. Dat is hoopgevend. Maar let op: de doseringen in dit onderzoek waren specifiek samengesteld en niet zomaar te vergelijken met het thuisgezette kopje thee.

Mijn advies: kies bij voorkeur voor kant-en-klare koliekdruppels op kruidenbasis die speciaal voor baby’s geformuleerd zijn en een CE-markering dragen, in plaats van zelf thee te zetten van losse kruiden. Dan weet je zeker wat erin zit en hoeveel je geeft. Als je meer wilt weten over wat normaal is als je baby veel huilt en hoe je koliek onderscheidt van andere oorzaken, lees dan ook eens het artikel over wanneer huilen meer is dan koliek.

Wat te doen tegen hevige krampen bij baby’s?

Bij hevige krampen is het allerbelangrijkste dat je kalm blijft, ook al is dat makkelijker gezegd dan gedaan. Je baby voelt jouw spanning en dat maakt het huilen in veel gevallen erger. Maar naast kalm blijven zijn er ook concrete dingen die je kunt doen.

Wanneer huisarts bellen bij buikpijn baby?

Koliek is hinderlijk maar onschadelijk. Er zijn echter situaties waarbij je direct contact moet opnemen met de huisarts of zelfs spoedeisende hulp. Als je baby plotseling anders huilt dan normaal, een hoge en doordringende schreeuw maakt die je niet herkent, dan is dat een alarmsignaal. Evenzeer als een harde, opgezette buik die gevoelig aanvoelt, ontlasting met bloed of slijm, of een baby die ineens slap en ongeïnteresseerd in voeding wordt.

Ook als buikpijn gepaard gaat met koorts van meer dan 38 graden bij een baby jonger dan drie maanden, is dit een reden om dezelfde dag nog te bellen. Jonge baby’s kunnen snel zieker worden dan oudere kinderen, dus twijfel niet en bel bij twijfel altijd. Een huisarts die je belt zal dat nooit vervelend vinden. Liever tien keer onnodig gebeld dan één keer te laat.

Probiotica: een veelbelovende aanvulling

Steeds meer onderzoek wijst in de richting van probiotica als zinvolle aanvulling bij koliek. Met name de bacteriestam Lactobacillus reuteri is uitgebreid bestudeerd. Uit meerdere gerandomiseerde onderzoeken bleek dat borstgevoede baby’s die dagelijks een dosis Lactobacillus reuteri kregen, significant minder huilden dan de controlegroep. Het effect was merkbaar binnen drie weken. Producten als BioGaia Protectis druppels zijn op basis hiervan ontwikkeld en steeds vaker verkrijgbaar bij apotheken in Nederland. Bespreek dit met je huisarts voordat je start, want niet elk kind is geschikt en de dosering is leeftijdsafhankelijk.

Praktische routine voor ouders: zo pak je het stap voor stap aan

Een goede routine kan het verschil maken tussen elke avond in paniek zijn of rustig en systematisch reageren op de buikpijn van je baby. Hieronder zet ik een praktisch stappenplan voor je neer, gebaseerd op wat ik zowel in de verloskamerpraktijk als als moeder zelf heb geleerd.

Een dagelijkse aanpak die echt werkt

Begin met preventie: zorg voor een rustige voedingsomgeving zonder afleiding, geef na elke voeding ruim de tijd voor een goede boer en houd je baby daarna twintig minuten rechtop. Dat alleen al scheelt enorm. Bouw daarna een massageroutine in, bij voorkeur rond de avond voor het moment dat de buikpijn vaak op zijn hevigst is, want dat is doorgaans tussen 17:00 en 22:00 uur. Twee tot drie minuten zachte buikmassage in kloksgewijze richting, gevolgd door de fietsbeweging.

Als je merkt dat er toch een moeilijk moment aanbreekt, pak dan direct de tijgerpositie erbij. Zet rustige muziek op, loop zachtjes door de kamer en geef jezelf ook de ruimte om adem te halen. Want een gespannen ouder merkt je baby óók.

Remedie	Type	Geschikt vanaf	Effect verwacht na
Infacol (simeticon)	Koliekdruppels	Geboorte	2 tot 5 dagen
Colief (lactase)	Koliekdruppels	Geboorte	1 tot 2 weken
BioGaia Protectis	Probiotica	Geboorte	2 tot 3 weken
Venkelthee	Kruidenthee	4 weken	Wisselend
Buikmassage	Techniek	Geboorte	Direct tot enkele dagen
Tijgerpositie	Techniek	Geboorte	Direct

• Voor de voeding: koliekdruppels geven als je voor simeticon kiest
• Tijdens de voeding: goed aanleggen of de fles schuin houden
• Na de voeding: twintig minuten rechtop houden, ruim tijd nemen voor de boer
• Rond de koliekuren: buikmassage en fietsbeweging inzetten
• Bij heftige kramp: tijgerpositie, warmte en een rustige omgeving

Vergeet ook niet dat buikpijn niet altijd alléén over de buik gaat. Overprikkeling speelt bij veel baby’s een grote rol in de avond, en daarmee samenhangend ook meer huilen en spierspanning in de buik. Als je merkt dat je baby steeds rond hetzelfde tijdstip huilt, is het de moeite waard om ook eens te kijken naar signalen van overprikkeling. Dat inzicht kan je hele avondroutine op zijn kop zetten, in de goede zin van het woord.

Wat ik ouders altijd meegeef: ga niet te snel van de ene remedie naar de andere. Geef elke aanpak eerlijk de kans om te werken, combineer technieken slim met elkaar en onthoud dat de fase van koliek voor de meeste baby’s rond de drie tot vier maanden vanzelf over is. Het voelt nu eindeloos, maar het houdt op. En tot die tijd sta je er niet alleen voor.